Pierwsza wizyta u psychologa jest jednocześnie pierwszym krokiem w kierunku poprawy jakości życia, ale często też przyczyną obaw. Niezależnie od tego, czy chcesz lepiej zrozumieć własne trudności, czy rozważasz wizytę u psychologa z dzieckiem lub nastolatkiem, warto wiedzieć, jak taka konsultacja będzie wyglądała, żeby… zrozumieć, że nie ma się czego obawiać.
Jak wygląda pierwsza wizyta u psychologa – gdzie może się odbyć i jak na pewno nie wygląda?
Pierwsza wizyta u psychologa często różni się od scen, które znamy z filmów. Nigdy nie jest to jednorazowa magiczna wręcz sesja, podczas której od razu doznasz olśnienia, zrozumiesz wszystkie swoje problemy i dostaniesz gotowe rozwiązania, które (a jakże), wdrożysz z sukcesem jeszcze tego samego dnia. To byłoby po prostu zbyt piękne.
Na pierwszej wizycie jako psycholog staram się przede wszystkim poznać sytuację życiową mojego pacjenta, a żeby to było możliwe, muszę stworzyć bezpieczną przestrzeń do rozmowy.
Wizyta może się odbyć online lub stacjonarnie w jednym z moich gabinetów: w Tychach, w Bytomiu lub we Wrocławiu. W gabinetach zadbałem o stworzenie atmosfery spokoju, relaksu i prywatności. To przytulne miejsca, gdzie można wygodnie usiąść, odprężyć się, niejako zdjąć z barków całe nagromadzone emocje i zwyczajnie się otworzyć.
Pierwsza wizyta u psychologa – stacjonarnie lub online
Formę prowadzenia konsultacji psychologicznej wybiera pacjent. Zawsze polecam osobistą wizytę w jednym z gabinetów, ale jeśli z pewnych powodów nie możesz lub nie chcesz wybrać takiej opcji, spotkanie może się odbyć online. W takim przypadku umawiam wcześniej termin i godzinę wizyty, a następnie łączę się z pacjentem przy użyciu Whatsappa, Microsoft Teams lub innej formy komunikacji online. Dzięki możliwości zdalnego kontaktu wizyta u psychologa stała się łatwiejsza i bardziej dostępna niż kiedykolwiek wcześniej. Zniesienie bariery odległości sprawia, że możesz skorzystać z pomocy niemalże wszędzie – wystarczy tylko trochę wolnego czasu i oczywiście wola, żeby to zrobić.
W tym miejscu muszę zauważyć, że konsultacja na odległość może być równie skuteczna i satysfakcjonująca, jak ta realizowana w gabinecie, a w niektórych przypadkach przynosi nawet więcej korzyści, bo są pacjenci, którzy czują się pewniej w znanym sobie otoczeniu.
Ile trwa wizyta u psychologa?
Wiele osób zastanawia się, ile trwa pierwsza wizyta u psychologa. Każdorazowo czas pierwszej i każdej kolejnej konsultacji psychologicznej wynosi 50 minut. Tyle trwają zarówno spotkania w ramach psychoterapii indywidualnej, jak i psychoterapii par.
Jak przebiega pierwsza wizyta u psychologa – czego się spodziewać i o co pyta psycholog?
Pierwsza wizyta ma charakter konsultacji – ja zadaję pytania, ale pacjent również może pytać o wszystko, co go nurtuje. Prowadzę spotkanie w taki sposób, by pacjent poczuł się bezpieczny i zrozumiany. Nie oceniam, nie wywieram presji. Daję czas i pole do własnej interpretacji.
Pacjent nie jest też zobowiązany, żeby opowiedzieć od razu o wszystkim. Mówi tyle, ile uzna za stosowne i w taki sposób, jaki uważa za właściwy.
Z doświadczenia wiem, że przed pierwszą wizytą u psychologa pacjenci bardzo obawiają się oceny. I muszę tu z całym przekonaniem zaznaczyć, że psycholog nie ocenia i nie wydaje prywatnych sądów, a stara się zrozumieć Twoje trudności, bo tylko to głębokie zrozumienie pozwala udzielić rzetelnej pomocy.
O czym będziesz rozmawiać? O sobie i swojej codzienności. Na początku pytam, co daną osobę do mnie sprowadza i jak mogę jej pomóc. Część osób jest w stanie bez trudu odpowiedzieć na te pytania, inne nie są pewne, na czym tak naprawdę polegają ich trudności i to również jest w porządku. Nie musisz od razu wiedzieć, co stanowi Twoją trudność, ale warto podzielić się aktualnymi przemyśleniami i spróbować możliwie dokładnie nakreślić sytuację życiową.
Te wstępne pytania umożliwiają mi przede wszystkim zebranie informacji o Twoich aktualnych wyzwaniach, historii, relacjach z bliskimi czy istotnych wydarzeniach z Twojego życia. Jednocześnie pytam też jak pacjent radzi sobie z różnymi emocjami, czy i jak próbował zmienić te niekorzystne i czego oczekuje od naszych spotkań. Jeśli czujesz, że któreś z pytań Cię przerasta lub jest zbyt trudne, uszanuję to i przejdziemy do kolejnego.
Pamiętaj, że w gabinecie psychologa nie musisz się obawiać żadnej presji. Nie będzie tam żadnych wymagań czy powinności. Powiesz tyle, ile zechcesz powiedzieć. Zadaniem psychologa nie jest bowiem wymagać, a towarzyszyć i wspierać.
Konsultacja psychologiczna a prywatność
Koniecznie muszę też wspomnieć, że psychologa obowiązuje tajemnica zawodowa, więc nic, o czym pacjent mówi na konsultacji, nie wychodzi poza gabinet (z wyjątkiem szczególnych sytuacji takich jak zagrożenie życia).
Jak rozmawiać z psychologiem i o co zapytać?
Pewnie Cię nie zdziwię, ale nie musisz mieć ani gotowej, ani pełnej odpowiedzi na każde pytanie. Nie wymagam tego. Czasami wystarczająca jest odpowiedź typu: tak, nie, nie wiem. Nie czuj presji, żeby wypowiadać się „poprawnie”, atrakcyjnie i konkretnie. Wcale nie o to chodzi. Sposób wyrazu oczywiście wiele mi mówi, ale na konsultacji możesz być po prostu sobą i mówić tak, jak mówisz na co dzień.
Oczywiście już na wstępie możesz zadać dowolne nurtujące Cię pytania. Przede wszystkim o metody, jakimi pracuje oraz problemy, w jakich pomagam.
Jak przygotować się do pierwszej wizyty u psychologa – co warto wiedzieć?
Zastanawiasz się, jak przygotować się do wizyty? Nawet jeśli podchodzisz do konsultacji psychologicznej ze spokojem i zaufaniem, w momencie spotkania może się pojawić stres, więc warto się wcześniej odpowiednio przygotować.
- Zapisz sobie, co Cię najbardziej martwi i z czym do mnie przychodzisz. Ja wiem, że w tym momencie może to być dla Ciebie oczywiste, ale uwierz mi, czasami chwila niewielkiego stresu może sprawić, że prawdziwa istota Twojego problemu po prostu wyleci Ci z głowy. Warto mieć pod ręką ściągę, a wtedy na pewno o niczym nie zapomnisz.
- Przemyśl też wcześniej, jakie masz oczekiwania wobec konsultacji i późniejszej terapii. Jak wygląda Twoja sytuacja, co tak naprawdę chcesz zmienić, z czym się uporać i na jakiej pozycji znaleźć po zakończeniu cyklu naszych spotkań.
- Przed wizytą po prostu się wyśpij i odpocznij. Może i brzmi to jak banał, ale działa. Zmęczenie z pewnością nie służy pracy nad sobą i swoimi emocjami, a wręcz przeciwnie – może ten proces skutecznie utrudniać.
Pierwsza wizyta u psychologa z dzieckiem – czego możesz się spodziewać?
Jeśli umawiasz na konsultację swoje dziecko, odpowiednio je wcześniej przygotuj. Powiedz, że pójdziecie wspólnie na spotkanie z kimś, kto pomaga lepiej rozumieć uczucia, że to spotkanie będzie w pełni bezpieczne i nie ma się czego obawiać. Dziecko musi wiedzieć, że nic mu nie grozi.
Wizyta u psychologa z dzieckiem może być stresująca zarówno dla tego młodego człowieka, jak i dla jego rodziców. Odpowiednie przygotowanie jest tutaj kluczowe, a szczególnie kiedy dotyczy dziecka zamkniętego w sobie, nieufnego lub agresywnego.
Rodzic powinien poinstruować dziecko jak rozmawiać z psychologiem, a dokładnie dać do zrozumienia, że w gabinecie warto mówić szczerze o swoich uczuciach i przeżyciach. Ta szczerość i otwartość jest niezwykle ważna, bo zdecydowanie ułatwia rozmowę i przyspiesza cały proces.
Oczywiście jako psycholog dziecięcy rozmawiam nie tylko z samym dzieckiem, ale wcześniej też z rodzicami lub prawnymi opiekunami. Pytam o rozwój dziecka, o jego trudności w domu lub w szkole, o relacje z rówieśnikami i bliskimi.
Jeśli na konsultację przychodzi małe dziecko, rozpoczynam spotkanie od oswojenia malucha – często od zabawy lub rysowania, żeby stworzyć dobrą atmosferę i zmniejszyć obawy.
Następnie zadaje dziecku pytania dostosowane do jego wieku i poziomu rozwoju. Podczas wizyty u psychologa z nastolatkiem przechodzę od razu do rozmowy – pytam o samopoczucie, sytuację w domu, w szkole i w grupie rówieśniczej. Dokładam wszelkich starań, żeby dziecko poczuło się zrozumiane, a nie oceniane.
Najczęstsze obawy przed pierwszym spotkaniem z psychologiem
Moi pacjenci zgłaszają różne rodzaje obaw.
- Część osób boi się, że nie będzie potrafiła mówić o swoich emocjach, że się zablokuje. Oczywiście może się tak zdarzyć, ale konsultacja jest prowadzona tak, żeby ułatwić to „otwarcie się” na tyle, na ile jest to możliwe. Po szczerej rozmowie psycholog będzie mógł pokazać Ci Twoje wzorce postępowania i lepiej zrozumieć emocje.
- Zdarzają się też sytuacje, że pacjenci boją się wcześniej wspominanej oceny. Chciałbym tutaj z całą stanowczością zaznaczyć: to się nie zdarza. Gabinet psychologiczny nie jest miejscem osądów, a wsparcia.
- Bywa również, że pacjenci z góry zakładają, że psycholog im nie pomoże. Nie można stwierdzić tego z góry, jeśli się nie spróbuje. Oczywiście zdarzają się przypadki, że pacjent ewidentnie potrzebuje pomocy psychiatrycznej i psycholog rzeczywiście niewiele wskóra, ale konsultacja z pewnością nie zaszkodzi, a może tylko pomóc.
Czy na jednej wizycie się skończy?
To, czy pacjent przejdzie jednorazową konsultację psychologiczną, czy cały proces psychoterapii, zależy od jego oczekiwań i sytuacji. Zdarza się, że pierwsza konsultacja jest jednocześnie ostatnim spotkaniem z daną osobą, ale w dużej liczbie przypadków spotykamy się jeszcze kilka lub kilkanaście razy, a część osób będzie potrzebowała zdecydowanie dłuższej terapii.
To, jak długi będzie to proces, można ocenić dopiero w trakcie konsultacji, po identyfikacji problemu oraz dążeń pacjenta.
Jedno jest natomiast pewne – już nawet jednorazowa konsultacja może przynieść odczuwalną ulgę i szersze spojrzenie na życiowe doświadczenia.
Kiedy udać się do psychologa?
Na konsultację ze specjalistą warto umówić się w przypadku przedłużającego się złego samopoczucia, żałoby po stracie bliskiej osoby, braku radości z życia, nadmiernego stresu, problemów w relacjach z innymi ludźmi lub w pracy, a także w każdym innym przypadku, kiedy czujesz, że nie radzisz sobie z codziennością lub doświadczasz czegoś, co powoduje dyskomfort.
Jeśli masz przed sobą pierwszą wizytę u psychologa, nastaw się pozytywnie. To naprawdę może być satysfakcjonujące i rozwijające doświadczenie.