Kiedy iść do psychologa? Jak rozpoznać, że potrzebujesz pomocy?

Czy zastanawiasz się, kiedy tak naprawdę warto udać się do psychologa, a kiedy bezwzględnie należy to zrobić? Jak rozpoznać, czy dana sytuacja wymaga szukania pomocy? W tym wpisie postaram się podzielić moją wiedzą i doświadczeniem, żeby łatwiej było Ci ocenić, czy to już dobry czas na wizytę.

Kiedy udać się do psychologa?

Jako psycholog pracujący od wielu lat w nurcie psychodynamicznym spotykam się zarówno z dorosłymi, jak i z dziećmi i wiem, że powody, dla których ludzie decydują się iść do psychologa mogą być bardzo różne – dla jednych oczywiste, a w innych budzące zdziwienie.

Wiem też, że decyzja o wizycie u psychologa często budzi mieszane uczucia. Z jednej strony pojawia się czysta ciekawość i nadzieja na uporanie się z codziennością i poprawę jakości życia, a z drugiej obawy związane z odsłonięciem swoich emocji. Jest to zapewne pokłosie sposobu, w jaki pomoc psychologiczna była postrzegana jeszcze kilkadziesiąt (a niekiedy nawet kilkanaście) lat temu. Bardzo często słyszałem obawy, że wizyta u psychologa oznacza przyznanie się, że coś jest z daną osobą nie tak. O skojarzeniach z chorobami psychicznymi nawet nie wspominając.

Takie piętnujące – i oczywiście mylne – przekonanie może blokować przed szukaniem pomocy, czyli przed całkowicie naturalnym sposobem postępowania, jaki należy obrać, kiedy czujemy, że życie zaczyna nas w pewien sposób przerastać. A powodów, dla których może się tak dziać, jest naprawdę wiele. I co ważne, kaliber tych życiowych przeszkód może być skrajnie zróżnicowany i coś, co na jednej osobie nie robi żadnego wrażenia, inną może dosłownie paraliżować.

Chciałbym przede wszystkim zaznaczyć, że skorzystanie z porady psychologicznej nie jest żadnego rodzaju stygmą, a jedynie krokiem w kierunku pogłębionego zrozumienia siebie i swoich relacji.

Jak rozpoznać, że potrzebujesz wizyty u psychologa?

Jednym z najczęstszych sygnałów, że należy iść do psychologa, jest odczuwanie życiowych trudności, które zaczynają wpływać na codzienne funkcjonowanie i mam tutaj na myśli przede wszystkim ten niekorzystny wpływ.

Warto zwrócić uwagę na takie sygnały, jak:

• Trudność ze wstaniem z łóżka nawet po dobrze przespanej nocy.
• Brak radości z rzeczy, które do tej pory Cię cieszyły.
• Trudności w relacjach z innymi ludźmi, np. częste konflikty, uczucie osamotnienia czy unikanie bliskości.
• Przygnębienie po śmierci bliskiej osoby.
• Myśli samobójcze, nawet takie chwilowe.

Kiedy jeszcze warto udać się do psychologa?

• Gdy mimo stosunkowo dobrej jakości życia odczuwasz ciągły brak tego „czegoś”, czego nie potrafisz nazwać.
• Kiedy codzienne życie lub praca zaczynają Cię przytłaczać.
• Gdy masz wrażenie, że się nie rozwijasz, bo coś Cię blokuje, ale nie potrafisz zidentyfikować źródła tej blokady.
• Kiedy borykasz się z traumami lub różnego rodzaju przykrymi doświadczeniami z przeszłości, które nadal wracają do Ciebie w myślach.
• Kiedy boleśnie odczuwasz skutki trudnego dzieciństwa.
• Gdy odczuwasz lęk przed różnego rodzaju zdarzeniami, miejscami, a nawet osobami.
• Kiedy towarzyszy Ci częste uczucie przytłoczenia, niezrozumienia lub wyalienowania.
• Gdy codzienne sytuacje zaczynają Cię przerastać i coś, co do tej pory przychodziło Ci z łatwością, nagle staje się nie do przejścia.
• Kiedy obserwujesz niepokojące zmiany w swoim zachowaniu, które utrzymują się przez dłuższy czas.

Psycholog pomoże Ci nazwać Twoje emocje, zrozumieć je i – co najważniejsze – zacząć zmieniać lub zaakceptować.

Naprawdę nie trzeba czekać, aż będzie naprawdę źle. Sposób odczuwania wielu problemów zależy w dużej mierze od indywidualnej wrażliwości i coś, co może się na pozór wydawać po prostu gorszym czasem, bywa poważnym problemem wymagającym natychmiastowego zaopiekowania.

Wcale nie jest tak, że musisz czekać z wizytą u psychologa do momentu, w którym poczujesz, że jesteś na skraju wytrzymałości, a wręcz nie należy tego robić. Im szybsza będzie reakcja, tym lepiej i tym większa jest szansa, że szybko „staniesz na nogi”.

Czasami już pierwsza wizyta jest w stanie powiedzieć coś więcej o naszej kondycji emocjonalnej i obszarach wymagających poprawy. Co ważne, taka konsultacja może być przeprowadzona zarówno w osobistym kontakcie, jak i online, jeśli pacjent nie chce lub nie może pojawić się w moim gabinecie.

Wizyta u psycholog to wstyd? Wręcz przeciwnie

Przekonanie, że z pomocy psychologa korzystają wyłącznie słabi i nieradzący sobie z życiem ludzie to nie tyle mit, co stereotypowy, wyjątkowo niekorzystny i stygmatyzujący pogląd. Taki sposób myślenia często hamuje ludzi przed skorzystaniem z profesjonalnej pomocy, bo obawiają się oni, „co powiedzą inni”. Tymczasem to, co powiedzą inni ludzie jest tutaj najmniej ważne. Zdecydowanie ważniejsze jest to, jaka będzie Twoja przyszła jakość życia.

Poszukiwanie wsparcia nie jest słabością ani wstydem, a wręcz przeciwnie – to bardzo zdrowy i pożądany sposób postępowania. Przecież w życiu jest właśnie tak, że jeżeli coś nam doskwiera, to szukamy rozwiązania.

Jeżeli boli Cię ząb, idziesz do dentysty.

Jeśli złamiesz nogę, idziesz do ortopedy.

Czemu więc nie pójść do psychologa? Przecież to również specjalista, ale nie od problemów ciała, tylko strefy psyche.

Poszukiwanie wsparcia emocjonalnego jest wyrazem dojrzałości, dbałości o siebie, swoją rodzinę i przyszłość. To wyraz odwagi i tak też powinien być traktowany.

Kiedy pójść do psychologa, kiedy do psychoterapeuty, a kiedy do psychiatry?

• Psychiatra to lekarz i w ramach swojej pracy zajmuje się przede wszystkim farmakologicznym leczeniem zaburzeń psychicznych. Diagnozuje takie zaburzenia, ordynuje odpowiednie leczenie i nadzoruje przebieg terapii.
• Psycholog i psychoterapeuta pracują głównie z emocjami. Psycholog, czyli absolwent studiów psychologicznych prowadzi konsultacje psychologiczne.
• Z kolei psychoterapeuta, czyli specjalista, który ukończył kilkuletnie specjalistyczne szkolenie, prowadzipsychoterapię, czyli regularny proces leczenia w praktykowanym przez siebie nurcie. W moim przypadku jest to psychoterapia psychodynamiczna.

W niektórych przypadkach całkowicie wystarczająca jest konsultacja psychologiczna lub proces psychoterapii, ale są też takie sytuacje, w których warto rozważyć obie formy wsparcia – zarówno psychologiczną, jak i psychiatryczną.

Pomoc psychologa jest ważna, ale z dodatkowym wsparciem lekarza szansa na szybką poprawę samopoczucia będzie dużo większa.

Kiedy warto iść do psychologa dziecięcego?

Oprócz pomocy osobom dorosłym, działam też jako psycholog dziecięcy i z racji tego często dostaję pytanie, czy to już czas, żeby przyjść do mnie ze swoim dzieckiem.

Z pewnością warto umówić się na konsultacje, jeśli zauważasz u swojej pociechy:

• nagłe zmiany w zachowaniu;
• problemy ze snem, nauką czy jedzeniem;
• agresję lub wycofanie;
• trudności w relacjach z rówieśnikami lub członkami rodziny.

W takich sytuacjach bezwzględnie warto udać się do poradni psychologicznej i odbyć konsultację. Porada psychologa może być potrzebna również wtedy, gdy dziecko samo zgłasza złe samopoczucie, nadmierne obawy (np. przed uczęszczaniem do szkoły). Alarmujące są też sytuacje, kiedy dziecko nagle zaczyna osiągać gorsze wyniki w nauce, skarży się na różne dolegliwości fizyczne (zmęczenie, ból brzucha) lub wykazuje zachowania autoagresywne.

Jeżeli cokolwiek odbiera Ci radość z życia, smuci lub przeraża, pamiętaj, że po pierwsze – nie musisz doświadczać tego w samotności, a po drugie – możesz z tym pracować. Wystarczy zrobić ten pierwszy krok.